Niech mi się stanie według twego słowa

Dzisiejsza Uroczystość Zwiastowania Pańskiego skłania, by przypomnieć sobie bardzo istotne słowa – słowa Zwiastowania Anielskiego. Historia Zbawiciela, a zatem i nadzieja naszego zbawienia, zaczęła się od tego właśnie wydarzenia w życiu Maryi. W tym wydarzeniu momentem przełomowym jest decyzja Maryi: zgoda na słowa anioła. Co uderza mnie w słowach Ewangelii wg św. Łukasza, to sposób w jaki przebiegał ten “proces decyzyjny”. Dla współczesnych chrześcijan jest to bowiem bardzo ciekawy przepis na to, jak się zachowywać wtedy, gdy trzeba podjąć decyzję, a także wobec namowy. Zwłaszcza, gdy skontrastujemy tę perykopę z księgą rodzaju – kuszeniem Ewy.

Zwiastowanie Maryi (Łk 1, 26-38):

26 W szóstym miesiącu posłał Bóg anioła Gabriela do miasta w Galilei, zwanego Nazaret, 27 do Dziewicy poślubionej mężowi, imieniem Józef, z rodu Dawida; a Dziewicy było na imię Maryja. 28 Anioł wszedł do Niej i rzekł: «Bądź pozdrowiona, pełna łaski, Pan z Tobą ». 29 Ona zmieszała się na te słowa i rozważała, co miałoby znaczyć to pozdrowienie. 30 Lecz anioł rzekł do Niej: «Nie bój się, Maryjo, znalazłaś bowiem łaskę u Boga. 31 Oto poczniesz i porodzisz Syna, któremu nadasz imię Jezus. 32 Będzie On wielki i będzie nazwany Synem Najwyższego, a Pan Bóg da Mu tron Jego praojca, Dawida. 33 Będzie panował nad domem Jakuba na wieki, a Jego panowaniu nie będzie końca». 34 Na to Maryja rzekła do anioła: «Jakże się to stanie, skoro nie znam męża?» 35 Anioł Jej odpowiedział: «Duch Święty zstąpi na Ciebie i moc Najwyższego osłoni Cię. Dlatego też Święte, które się narodzi, będzie nazwane Synem Bożym. 36 A oto również krewna Twoja, Elżbieta, poczęła w swej starości syna i jest już w szóstym miesiącu ta, która uchodzi za niepłodną. 37 Dla Boga bowiem nie ma nic niemożliwego». 38 Na to rzekła Maryja: «Oto Ja służebnica Pańska, niech Mi się stanie według twego słowa!» Wtedy odszedł od Niej anioł.

Przyjrzyjmy się pokrótce, jak wygląda sytuacja:

1. Do Maryi przybywa anioł Gabriel i pozdrawia ją w sposób szczególny (Łk 1, 28c): Bądź pozdrowiona, pełna łaski, Pan z Tobą.
2. Słowa pozdrowienia zmieszały Maryję
3. Rozważa ona, co mogą znaczyć
4. Anioł wyjaśnia swoje posłannictwo
5. Maryja przedstawia wątpliwości i pyta o sposób, w jaki się słowa anioła mają zrealizować
6. Anioł przekonuje Maryję
7. Maryja podejmuje decyzję

Przybycie anioła to dla Maryi wydarzenie zaskakujące. Choć Pismo Święte i doświadczenia świętych pouczają nas o ich istnieniu, to niewielu ludzi może zaświadczyć o takim bezpośrednim spotkaniu  – z aniołem. Jest to nie tylko wydarzenie nie zdarzające się często, ale dodatkowo przynależne do porządku nadprzyrodzonego, duchowego.

Jest całkiem możliwe, że nie tylko zaskoczenie było podłożem zmieszania Maryi, ale również słowa anioła, które bardzo jej schlebiają. W judaizmie, a w szczególności w Izraelu czasów Jezusa, cieszenie się łaską Boga to było wielkie wyróżnienie społeczne. Maryja przez sam fakt swego ubóstwa (materialnego) była uznawana za pozbawioną szczególnej przychylności Boga. Skoro więc anioł twierdzi, że Bóg obdarza ją pełnią łaski, to Maryja ma powody by w to wątpić. Ponadto słowa te mogłyby skłaniać do pychy i samozadowolenia, a zatem powierzchownie noszą znamiona pochlebstwa. Tymczasem właśnie do pychy pragnie nas skłonić diabeł, abyśmy zatracili wewnętrzną potrzebę doskonalenia, zaniedbali dobre uczynki i popadli w grzech. To podobieństwo do początku kuszenia mogło być przyczyną zmieszania się Maryi.

Maryja była jednak świadoma swojego stanu duchowego. Wiedziała, że postępowała zawsze zgodnie z podpowiedzią sumienia. Wiedziała też, że jest pod tym względem w jakiś sposób wyjątkowa, gdyż z pewnością obserwowała duchowe zmagania innych. Zapewne była świadoma wielkiej łaski, jakiej doświadczała od młodości. Zapewne też, była poddawana wielu próbom i dostrzegała podobieństwo do kuszenia, które prowadzi do grzechu. Ponieważ anioł nie skłamał, to zapewne Maryja wahała się, odnośnie oceny jego słów.

Maryja zastanawia się, rozważa, co anioł chce jej powiedzieć. Czy to, co mówi jest złe, czy dobre? Jeżeli dobre, to co tak naprawdę oznaczają jego słowa? Czy podołam zadaniu, do którego wzywają? Milczenie Maryi dało sposobność aniołowi, aby wyjaśnił swoje posłannictwo. Ten zaczyna od uspokojenia Maryi: Nie bój się to jego pierwsze słowa. Następnie wyjaśnia Maryi, że Bóg jej właśnie powierza poczęcie i urodzenie Syna Bożego. Posłannictwo Gabriela jest zgodne z przekazem Starego Testamentu i potwierdza, że chodzi o Mesjasza.

Warto zauważyć, że nawet ta niesamowicie dobra nowina, wynosząca Maryję ponad wszystkie kobiety Izraela i świata, nie spowodowała, że Maryja straciła czujność. Cały czas ma wątpliwości i zadaje bardzo konkretne pytanie – jakim to sposobem ma zajść w ciążę, skoro jako dziewica poślubiona mężowi (Łk 1, 27a) nie mieszka z mężem i z nim nie współżyje. Zgodnie ze zwyczajem żydowskim, małżonkowie nie mieszkali przez rok razem, aby nie było wątpliwości, że przed zaślubinami panna młoda nie była w ciąży. Maryja zadając to pytanie daje też do zrozumienia, że nie ma zamiaru występować przeciwko temu zwyczajowi. W zasadzie Maryja pyta o to, czy anioł namawia ją do grzechu. Wie również, że zachodząc w ciążę przed upływem roku naraziłaby się na społeczne potępienie, a nawet ukamienowanie.

Gabriel najpierw ponownie zapewnia o łasce Bożej i potwierdza w sposób niealuzyjny, że Bóg przeznaczył Maryję na matkę Mesjasza. Powołuje się przy tym na cud, który wydarzył się Elżbiecie  – krewnej Maryi. Anioł delikatnie sugeruje Maryi, że skoro dla Boga nie ma nic niemożliwego (Łk 1, 37), to nie musi zaprzątać sobie głowy sposobem, który uczyni ją brzemienną. Stanie się to jednak w sposób cudowny.

Podejmując decyzję Maryja postąpiła wbrew logice i ludzkiemu, przyziemnemu rozsądkowi, za to uwierzyła Bogu i zdała się na Jego wolę. Uwierzyła, że Bóg obdarza ją szczególną łaską i w trudnych chwilach tej łaski nie zabraknie. A przecież trudne chwile będą na pewno – Józef będzie poważnie myślał o zerwaniu zaręczyn, będą musieli uciekać z Izraela przed nienawiścią Heroda. Z pewnością nie tak Maryja wyobrażała sobie swoją przyszłość i małżeństwo. Jej słowa wskazują na to, że była świadoma jak wiele stawia na szali. Potrafiła jednak porzucić swoje plany wobec wezwania pochodzącego od Boga. Zdała się raczej na Boga niż na własny osąd. Obyśmy i my potrafili tak wierzyć!

Wskazówki do podejmowania decyzji

1. Bądź przebiegły i nie daj się nabrać na fałszywe obietnice i pochlebstwa.
2. Zachowaj dystans i krytycznie podejdź do namowy.
3. Dowiedz się jak najwięcej.
4. Zadawaj konkretne i bezpośrednie pytania, które pomogą wyjaśnić wątpliwości i obnażyć ukryte cele drugiej osoby.
5. Pozwól się przekonywać. Słuchaj i analizuj. Jakie są fakty?
6. Zamieszanie, wywieranie nacisku nie służą podejmowaniu dobrych decyzji. Daj sobie czas.
7. Bądź odważna/y. Nie trać nadziei – nie pogrążaj się w wątpliwościach.

Czasami Bóg stawia przed nami zadania, których wielkość nas pozornie przerasta. Warto wtedy przypomnieć sobie słowa św. Ignacego Loyoli:

Módl się jakby wszystko zależało od Boga, a pracuj jakby wszystko zależało od ciebie.

Nie dla Halloween

Dedykuję ten wpis tym wszystkim, którzy nie rozumieją dlaczego Katechetka nie lubi Halloween

Halloween [1] – “święto” rozpowszechnione przez Celtów, a wywodzące się z obrządków celtyckiego święta Samhain. Dodać wypada, że święto to jest zdecydowanie obce chrześcijańskiemu pojmowaniu świata – zarówno w warstwie obyczajowej, jak i w podłożu ideologicznym.

W wigilię Samhain ludzie starali się zniekształcić i obrzydzić oblicze (stąd zwyczaj przebierania się), by duchy ludzi zmarłych i jeszcze nie narodzonych nie wybrały sobie ich na lokatora (jest to wiara w: mimowolne opętanie oraz odmienną od chrześcijańskiej koncepcję duszy ludzkiej). Ponadto wierzono, że duchy przejawiają cielesną naturę, gdyż jedzenie i picie miało odciągać je od domostw ludzkich [2,3].

W XIX w. Irlandzcy imigranci sprowadzili święto do Stanów Zjednoczonych. Tam ulegało ono przemianom, podczas których obrządki i zwyczaje zatraciły swój pierwotny, ściśle religijny charakter. Następnie ulegały one dalszym przekształceniom i obecnie sprowadzają się zasadniczo do trzech elementów: celebrowania upiorów, duchów, wampirów i wszelkiego rodzaju straszydeł, zwyczaju Trick or Treat oraz dekorowania domów (podstawowym elementem jest wydrążona dynia ze świeczką w środku).

Co w tym złego?

A co złego jest w tym, że ktoś jednocześnie deklaruje się jako wierzący (i “praktykujący”) katolik, a jednocześnie bywa na czarnych mszach organizowanych przez satanistów? Jest to rażąca sprzeczność; fałsz.

Tymczasem, co do istoty, obchodzenie święta Halloween jest niemal takim samym zachowaniem! Halloween jest świętem o podłożu religijnym, zaś religia, z której czerpie jest zupełnie odmienna od i wroga wobec chrześcijaństwa. Halloween jest świętem, a więc wiąże się z bezpośrednim lub pośrednim oddawaniem czci bogom (religii celtyckich). Tym samym, branie udziału w obchodach Halloween jest przekroczeniem pierwszego przykazania:

Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie!
Mt 20,3

To, co budzi strach

Osoby, które nie są przekonane, że “niewinna zabawa” jest w istocie oddawaniem czci bóstwom obcym chrześcijaństwu, niech uzmysłowi sobie wyraźnie, co jest przedmiotem tego święta. A jest nim wszystko to, co budzi strach: upiorów, duchów, wampirów i wszelkiego rodzaju straszydeł. Strach zaś budzi to, co jest niebezpieczne. Jest po to, by ostrzegać człowieka przed niebezpieczeństwem, pomagać mu je uniknąć i (w razie potrzeby) zwalczyć. Jeżeli celebrujesz to, czego się boisz, to gloryfikujesz to, co nieprzyjazne, co niesie ze sobą niebezpieczeństwo dla Ciebie.

Jakże symptomatycznie w tej perspektywie brzmią pierwsze słowa Jezusa Chrystusa wypowiedziane do uczniów po Zmartwychwstaniu:

Pokój wam!
Jan 20,19

Bogiem chrześcijan nie jest Bóg strachu, ale Bóg pokoju!

Zwyczaj “Trick or Treat”

Kolejnym niepokojącym aspektem jest zwyczaj Trick or Treat, którego istotą jest żądanie słodyczy od sąsiadów pod groźba wyrządzenia “psikusa”. Z jednej strony ów “psikus” jest często całkiem poważną szkodą, np. obrzucenie domu zgniłymi jajami, a z drugiej strony cała ta sytuacja jest kultywowaniem w dzieciach postawy roszczeniowej, egoizmu i złośliwości. Co więcej, istnieje społeczne przyzwolenie na “karcenie” tych, którzy do “zabawy” przyłączyć się nie chcą. Przymus ten staje się w efekcie mechanizmem represji, który zmierza do ujednolicenia postaw społecznych wobec Halloween. W chrześcijaństwie zaś cechą konstytutywną człowieka jest wolna wola. Mechanizm społeczny wytwarzający atmosferę przymusu jest w istocie skierowany przeciwko człowiekowi. Trick or Treat służy wydobywaniu i umacnianiu w dzieciach (sic!) postaw negatywnych społecznie, prymitywnie niedojrzałych duchowo. Osoby, którym sumienie ostrzega przed uczestnictwem w tej “zabawie” są poddawane zniewalającej presji otoczenia. Osoby zaś biorące w niej udział, nie tylko szkodzą bezpośrednio innym, ale także szkodzą swojemu rozwojowi społecznemu i duchowemu, a także wytwarzają presję by inni postępowali wbrew własnemu sumieniu.

Podsumowanie

W tym roku (2008) Halloween przypada w piątek, czyli dzień postny. Post – służący rozwojowi duchowemu i ćwiczeniu w zdolności panowania nad niskimi popędami ciała, a oderwaniu uwagi od potrzeb własnych i nakierowaniu jej na potrzeby innych  – w żaden sposób nie współgra z zabawami i hałaśliwymi balami, tym bardziej o tak negatywnym wydźwięku. Przykre jest, że tak wielu ludzi nie dostrzega manipulacji, której są poddawani oni sami i ich dzieci, która niszczy ich osobowość, napędza zysk sprzedawców z akcesoriów, przebrań i gadżetów, a także odwraca uwagę od świąt chrześcijańskich: Wszystkich Świętych i Zaduszek. Nawet jeżeli poświęca się uwagę duszom zmarłych, to deformuje się świętowanie i zatraca jego chrześcijańskie znaczenie.

Źródła

1. Halloween – hasło wikipedii
2. Samhain – hasło wikipedii
3. Celtyckie święta – Samhain
4. Katechetka nie lubi Halloween
   

Przyjaźń z dobrymi duchami

Ostatnie dwa artykuły poświęciłem na omówienie niebezpieczeństw wchodzenia w konszachty ze złymi duchami i sposobom powrotu do Boga. Mistrzowie życia duchowego zalecają, by, po zaniechaniu grzesznych czynów i pozbyciu się grzesznych skłonności, starać się nabywać przeciwne im cechy – cnoty. Zły duch nienawidzi wszelkiego dobra – każdy czyn dobry zdaje się mu obrzydliwym. Istnieją jednak cnoty szczególnie sprzeciwiające się diabłu. Przede wszystkim cnoty wiary i pobożności względem Trójjedynego Boga. O tym właśnie pisałem w ostatnim artykule.

Świat duchowy nie sprowadza się jednak jedynie do Boga i złych duchów. Z kart Biblii wiemy również o nieprzeliczonej rzeszy aniołów, zaś Kościół Katolicki przedstawia nam szereg świętych, co do których mamy pewność, że radują się chwałą Raju.

Aniołowie

Już w księdze Rodzaju pojawia się wzmianka o cherubach, którzy pilnują bram Raju. Później goszczą w domu Lota, natrafiamy na nich w księdze Hioba, a odebrały przecież niebagatelną rolę na kartach Nowego Testamentu: począwszy od Zwiastowania, napomnienia Józefa we śnie, itd. Choć nie są szczególnie eksponowani w wierze katolickiej, to przecież jedną z modlitw pacierza zanosimy właśnie do anioła stróża, którego każdy z nas posiada.

W ostatnich czasach, szczególną atencję względem aniołów posiadał ojciec Pio. Można powiedzieć, że dzięki jego świadectwu anioł stróż zyskał należną mu uwagę. Znane są przypadki wielu niezwykłych wydarzeń, zwłaszcza pełnienia przez aniołów stróżów roli posłańca przekazującego ojcowi Pio prośby od wiernych.

Anioł Stróż powinien być naszym pierwszym przyjacielem w wierze. Jest w końcu naszym wiernym towarzyszem. Posłany od Boga, jako wyraz Jego miłości, troszczy się przede wszystkim o zbawienie naszej duszy, ale pomaga też w wielu ziemskich sprawach. Możemy go np. prosić o obudzenie, gdy mamy problem z wstawaniem, mimo budzika. Anioł stróż jest bardzo posłuszny i o ile tylko prośba nie będzie sprzeczna z wolą Boga, to ją wykona. Warto się z nim zaprzyjaźnić, gdyż może objawić nam wolę Boga, wtedy kiedy nasz umysł spowiją wątpliwości.

Anioł stróż walczy z nami, gdy zmagamy się z pokusami, z zakusami złych duchów. Także dzięki jego bezpośredniej pomocy niejednokrotnie wychodzi się z kłopotów. Warto zaprzyjaźnić się z tym dobrym duchem, którego Bóg przysyła nam ku pomocy.

Święci

Tradycja katolicka zachęca do modlitw za wstawiennictwem świętych. Idąc za przykładem pouczenia św. Jakuba (Jk 5,16), gdzie podkreśla się moc modlitwy sprawiedliwego (usprawiedliwionego przez Boga; prawego) oraz mając na względzie jedność Kościoła ziemskiego (ludzi wierzących na ziemi) i wiecznego (Jezusa Chrystusa, aniołów i dusz zbawionych) katolicy proszą o wstawiennictwo osoby, które heroiczną postawą swego życia dowiodły swojej świętości (są zbawione). Nie jest prawdą, jakoby (jak twierdzą kościoły protestanckie) wstawiennictwo świętych nie było potwierdzone biblijnie [2].

Życiorysy świętych, a w szczególności dary jakimi cieszyli się za życia (np. uzdrawiania chorób gardła – św. Błażej, zrozumiałego tłumaczenia prawd wiary – św. Antoni Padewski, św. Tomasz z Akwinu, pomoc w podróży – św. Krzysztof, itd.) stały się powodem, dla którego zwracano się do nich o pośrednictwo odnośnie problemów, co do których okazali swoją skuteczność za życia. Można zastanawiać się, czy Bóg szczególnie wysłuchuje próśb dotyczących pewnych spraw płynących od określonych świętych. Nie ma przekazów biblijnych na ten temat, zaś z punktu widzenia teologii należy upatrywać skuteczności modlitwy wstawienniczej świętych w ich świętości (czyli heroiczności cnót), którą upodobał sobie Bóg. Nie można jednak w tej sprawie powiedzieć nic pewnego.

Pewnym jest jedynie, że święci rzeczywiście orędują za nami w Niebie i upraszają szereg łask żyjącym, włącznie z cudami.

Ze względu na skuteczność modlitwy wstawienniczej świętych, w Kościele jest tradycja, aby nadając imiona dzieciom, wybrać imię, które nosi już jakaś święta osoba, aby w ten sposób niejako “zobowiązać” świętego lub świętą do modlitewnej opieki nad dzieckiem. Później, przy bierzmowaniu, również wybieramy sobie imię. Warto robić to po zapoznaniu się z życiorysem świętego. Jedni święci pociągają bardziej, drudzy mniej, i to właśnie imiona tych pierwszych powinny być brane pod uwagę przy bierzmowaniu. Dlaczego? Otóż łatwiej naśladować wzór świętego, który w szczególny sposób przemawia do nas. Po drugie, zakładając prawdziwość przeświadczenia o szczególnej skuteczności świętych w pewnych określonych sprawach, będą oni wypraszali skuteczniej właśnie te łaski.

Przyjaźń ze świętymi

Jak można się zaprzyjaźnić ze świętym? Zadałem sobie to samo pytanie, gdy kiedyś Alicja powiedziała mi o swojej przyjaźni ze świętymi. Wybieram świętą lub świętego, poznaję życiorys, a później modlę się za jej lub jego wstawiennictwem i tak zostajemy przyjaciółmi. Postanowiłem spróbować i teraz wiem, jak cenną okazała się ta wskazówka.

Dzięki poznaniu życia świętego, poznajemy sposoby jakimi Bóg prowadzi ludzi do świętości, często anegdotyczne niemal szczegóły życiorysu przychodzą do głowy wtedy, gdy sami zmagamy się z podobnymi problemami. Czasami w rozwiązaniu trudnego problemu moralnego pomaga przeprowadzenie myślowego eksperymentu – jak dany święty rozpoznałby wolę Bożą w moim przypadku? jakie rozwiązanie by wybrał? Wreszcie można pomodlić się za wstawiennictwem świętej lub świętego o pomoc w rozwiązaniu problemu, znalezienie wyjścia z trudnej sytuacji. Modlitwa ta będzie tym bardziej żywa i autentyczna, im lepiej znamy świętego, choćby tylko z kart życiorysu.

Warto zaprzyjaźnić się zwłaszcza z tymi świętymi, których imiona nosimy. Później z patronami: parafii, do której należymy, świętymi z naszej miejscowości lub rejonu, świętymi patronami naszego miasta lub katedry, a także świętymi, których “spotykamy” na drodze swojego życia – czy to w przypadkowo nawiedzonym kościele, czy też patronami naszych ziemskich przyjaciół.

Błogosławieni

Wszystko, co napisałem o świętych odnosi się też do błogosławionych. Pomiędzy świętym, a błogosławionym zachodzi subtelna różnica. Dopuszcza się kult świętych w całym kościele, zaś błogosławionych na określonym terenie lub np. w danym zgromadzeniu zakonnym. Nie oznacza to, że nie można modlić się za wstawiennictwem błogosławionych. Rozróżnienie to służy przede wszystkim do tego, by wskazać osoby, których życie przemawia większą liczbą znaków i stanowi lepszy wzór do naśladowania [4].

Siła świętych to siła życiowego przykładu oraz dowód na to, że świętość życia jest możliwa. Że można zawierzyć Bogu i zjednoczyć się z Nim do tego stopnia, że to aż niewiarygodne. Obyśmy podążali za ich przykładem, a Przyjaciel naszych świętych przyjaciół był naszym Przyjacielem.

Do poczytania

1. Po co Anioł Stróż?, Błażej Strzechmiński OFMCap

2. Miejsce świętych w liturgi, a współczesny chrystocentrynzm, ks. Bogusław Nadolski, TChr
(zwł. pkt. 6 Wstawiennictwo świętych)

3. Jakie imię wybraliście?, ks. Dariusz Madejczyk

4. Święty lepszy niż błogosławiony?, ks. Zbigniew Kapłański

Od astrologii do Boga

Powrót

• Co mają zrobić Ci wszyscy chrześcijanie, którzy pragną porzucić praktyki astrologii (wróżbiarstwa)?
• Jak pojednać się z Bogiem?To są częste pytania, które stawiają sobie ludzie, którzy odkrywają prawdziwe oblicze astrologii, wróżbiarstwa, spirytyzmu czy innych form ezoteryki i okultyzmu. Są to praktyki grzeszne. Odejście od nich, co do istoty, nie różni się od nawrócenia z jakiegokolwiek innego grzechu.

Duchowe cudzołóstwo

Każdy grzech przeciwko pierwszemu przykazaniu jest zdradą duchową (zobacz artykuł o Dekalogu) samego Boga. Co więcej, astrologia, i inne formy ezoteryki, wiążą się z rzeczywistym, bądź pośrednim oddawaniem czci bytom duchowym, którym jest ona nienależna. W wyniku tych praktyk, osoba nawiązuje bezpośredni kontakt ze złymi duchami. Takie kontakty mogą być nawet przyczyną: opętań, dręczeń, obsesji i napadów diabelskich, oziębłości duchowej, “nieszczęśliwych” bądź “niepomyślnych” wydarzeń (tzw. pech) [1].

Wchodząc w jakiekolwiek konszachty ze złymi duchami człowiek ustawia się w sytuacji podwójnie niekorzystnej: z jednej strony odrzuca Boga, a z drugiej “brata się” ze złymi duchami, o których św. Paweł pisze:

Przeciwnik wasz, diabeł, jak lew ryczący krąży szukając kogo pożreć.
1 P 5, 8

Walka o własną duszę

Zbratanie się ze złym duchem prawie umożliwiło mu osiągnięcie jego celu – odciągnięcie Ciebie od Boga, a więc doprowadzenie do stanu grzechu ciężkiego. Jeżeli umrzesz w grzechach ciężkich, to doświadczysz wiecznego potępienia. To jest ostateczny cel szatana – potępienie jak największej liczby ludzi. Zważ, że szatan w Twoim przypadku był bliski celu. Odejście od szatana wymaga więc stanięcia do prawdziwej walki duchowej (Ef 6,10-20):

Nie toczymy bowiem walki przeciw krwi i ciału, lecz przeciw Zwierzchnościom, przeciw Władzom, przeciw rządcom świata tych ciemności, przeciw pierwiastkom duchowym zła na wyżynach niebieskich.
Ef 6, 12

Warto sobie uświadomić, że choć szereg skutków działania złego ducha przybiera formę mniej lub bardziej fizyczną (np. złej woli różnych ludzi), to ich źródło nie tkwi w ludziach (krew i ciało), a w złych duchach (Zwierzchności, Władze, rządcy świata ciemności).

Pierwszym narzędziem walki duchowej jest sakrament pokuty i pojednania. Po nim zaraz następny – sakrament Komunii świętej. Pierwszy przekreśla grzech dzięki zbawczej Męce Chrystusa. Drugi pozwala zjednoczyć się z Bogiem na szczególny sposób. Przed przystąpieniem do sakramentów konieczne jest zerwanie z grzechem.

Zerwanie z grzechem

Bez zerwania z grzechem nie ma nawrócenia, a bez nawrócenia i chęci poprawy nie ma ważnej spowiedzi. Co to jednak oznacza: zerwać z grzechem astrologii, wróżbiarstwa? Przede wszystkim w duszy odrzucić wszelkie złe praktyki i to co do nich prowadzi (ciekawość, pycha, przesądy, itd.). Następnie trzeba zaprzestać raz na zawsze stawiania horoskopów, chodzenia do wróżek, stawiania tarota i podobnych praktyk. Należy pozbyć się wszelkich przedmiotów związanych z grzechem: książek astrologicznych, kart do wróżenia (kart tarota, itp.). W przypadku, gdy bywało się u wróżki, należy przypomnieć sobie jej zalecenia, zaniechać ich lub czynić przeciwnie. Przykładowo: należy pozbyć się wszelkich przedmiotów ofiarowanych przez wróżkę lub nabytych za jej namową (talizmany, odpromienniki, itd.) Co z nimi zrobić?

Wszystkie te przedmioty należy pokropić wodą święconą (może to uczynić ta sama osoba), spalić na wolnym powietrzu, na popiół, przedmioty z żelaza lub te, które się nie spaliły, trzeba wyrzucić do płynącej wody (rzeka, kanał ściekowy).
ks. Gabriele Amorth, Wyznania Egzorcysty, s. 148

ks. Amorth przestrzega przed postępowaniem niezgodnie z tą procedurą. Podczas palenia przedmiotów należy się modlić, np. Modlitwą do św. Michała Archanioła (poniżej).

Spowiedź

Nie ma co się oszukiwać – bez dobrej spowiedzi nie ma pojednania z Bogiem, a bez pojednania z Bogiem dalsze kroki nie mają sensu. Warto więc przypomnieć warunki dobrej spowiedzi:

1. Rachunek sumienia
2. Żal za grzechy
3. Mocne postanowienie poprawy
4. Szczera spowiedź
5. Zadośćuczynienie

Zanim przystąpi się do sakramentu pokuty (zwłaszcza po długiej przerwie), warto poświęcić więcej czasu na dokładny, pisemny rachunek sumienia (z pomocą tzw. książeczki). Warto też przemyśleć Dekalog pod kątem tych grzechów, które nie są wymienione w książeczce, albo o których łatwo zapomnieć (jak np. o grzechach zaniedbania). Zanim jednak przystąpi się do rachunku sumienia dobrze jest rozpocząć od modlitwy – o dobry rachunek sumienia i dobrą spowiedź.

W internecie można znaleźć szereg materiałów na temat spowiedzi. Polecam szczególnie strony www.spowiedz.pl. Warto wiedzieć o tym sakramencie jak najwięcej. Również po to, aby wyzbyć się lęku i uprzedzeń.

Niezwykle istotne jest uświadomienie sobie jaka jest różnica pomiędzy grzechem lekkim a ciężkim. Grzech ciężki jest to świadome i dobrowolne przekroczenie przykazania Bożego lub kościelnego w rzeczy ważnej.

Spowiedź świętą można odbyć u każdego księdza. Warto jednak zadbać o jak największy pożytek płynący z sakramentu. Wybierając spowiednika należy raczej szukać księdza, który jest obeznany w temacie zagrożeń duchowych, prawdziwego męża Bożego (najlepiej zakonnika: np. franciszkanina czy dominikanina). W przypadku trudności ze znalezieniem odpowiedniego spowiednika, warto wiedzieć, że przy każdej katedrze dyżurują doświadczeni spowiednicy. Przed spowiedzią warto się modlić o dobrą spowiedź i światło Ducha Świętego dla spowiednika.

Często ludzie obawiają się, że ksiądz ich wyrzuci z konfesjonału lub nakrzyczy. To jest Sakrament Bożego Miłosierdzia! Jak może wyrzucać Ten, który właśnie okazuje miłosierdzie? Spowiedź nie ma być jednak miłym spotkaniem. Czy wyznawanie grzechów w świadomości zła za nimi się kryjącego może być przyjemne?

Trudności

Rozpoczynając walkę duchową, zwłaszcza gdy jest się winnym grzechów przeciwko pierwszemu przykazaniu, (jakim jest zajmowanie się astrologią, chodzenie do wróżki, wywoływanie duchów, okultyzm (magia), noszenie talizmanów, itd.) należy spodziewać się trudności. Szatan będzie piętrzył trudności tym większe, im w większym stopniu osoba angażowała się w zakazane praktyki oraz im poważniejszy był wpływ złego ducha (np. poprzez wróżkę, która trafnie określiła przeszłość osoby).

Przykładowe trudności mogą dotyczyć lęku przed spowiedzią, niesprzyjających okoliczności (pojawiających się przeszkód w modlitwie, spowiedzi, odrzuceniu złych praktyk), ciągłego odwlekania wykonania decyzji, przygnębienia związanego z przeświadczeniem o braku ratunku. W obliczu takich trudności istotne jest stanowcze działanie i wytrwanie przy wcześniej podjętych decyzjach.

Bądźcie więc poddani Bogu, przeciwstawiajcie się natomiast diabłu, a ucieknie od was.
Jk 4, 7

Komunia Święta

W Komunii Świętej (łac. communio - zjednoczenie) Jezus Chrystus daje nam Swoje ciało za pokarm i przez to człowiek ma możliwość uczestniczyć w odkupieńczej Ofierze Męki i Śmierci Chrystusa, a zatem również w ostatecznym zwycięstwie nad grzechem i szatanem. Jezus mówi wprost:

Kto spożywa moje Ciało i Krew moją pije, trwa we Mnie, a Ja w nim.
J 6, 56

Trwając zaś w Bogu człowiek “leczy się” z przywiązania do grzechu i skłonności do niego (por. KKK 1395). W ten sposób następuje uzdrowienie duszy, której chorobą uprzednio był grzech. Gdy zaś walczymy przeciwko grzechowi, zwalczamy szatana.

Warto wspomnieć, że często, mimo ważnej spowiedzi zakończonej rozgrzeszeniem, oraz stanu łaski uświęcającej (czyli duchowej zdolności do przyjęcia Komunii Świętej), zły duch usiłuje odwieść od przyjęcia Komunii poprzez wpływ na wyobraźnię i pamięć. Znane są świadectwa ludzi, którzy zwłaszcza tuż przed momentem przyjęcia Komunii św. lub np. w czasie konsekracji doświadczali nagle głębokich wyrzutów sumienia odnośnie grzechów lekkich lub wyobraźnia podsuwała nagle grzeszne myśli i wyobrażenia (czy to złorzeczące Bogu, potępiające człowieka, myśli nieczyste, itp.).

Warto więc “na chłodno” zrobić rachunek sumienia w drodze do kościoła, by określić czy jest się w stanie łaski uświęcającej (nie popełniło się grzechu ciężkiego) i być konsekwentnym w postanowieniu przystąpienia (lub nie) do Komunii świętej. Szatan jest przecież oskarżycielem (łac. diabolos) i chętnie korzysta ze sposobności, aby oskarżać człowieka przeciw Bogu.

W momencie spontanicznego pojawienia się grzesznych myśli należy stanowczo odrzucić je w myśli (wyrazić wolę nie grzeszenia myślą). Nie jest grzechem sam fakt pojawienia się takich myśli, o ile nie dzieje się to przy udziale ludzkiej woli (co miałoby np. miejsce w przypadku świadomego przeklinania Boga w myślach). Celem szatana jest rozproszenie uwagi człowieka, która podczas Mszy św. powinna być skoncentrowana na modlitwie i wielbieniu Boga.

Modlitwa

Po sakramentach świętych modlitwa jest największą siłą każdego chrześcijanina. Dzięki modlitwie człowiek utwierdza się na co dzień w swoim nawróceniu. Skuteczność nawrócenia do Boga w dużej mierze zależy od tego, czy regularnie i wystarczająco często będziemy się modlili. Poprzez modlitwę uwielbia się Boga, prosi o konieczne łaski (tym samym uznając Miłość Boga i Jego Wszechmoc), rozmyśla o historii zbawienia.

Zły duch, zwłaszcza początkowo, będzie przeszkadzał w modlitwie – czy to poprzez rozproszenie, podsuwanie atrakcyjniejszych bądź pilniejszych zadań w porze modlitwy, czy też wątpliwości, co do jej skuteczności.

Skutecznymi modlitwami w walce duchowej, poświadczonymi przez egzorcystów są:

• różaniec (i inne modlitwy maryjne) – to Maryja zmiażdżyła głowę węża (por. ks. Rodzaju, Apokalipsa)
• modlitwa do św. Michała Archanioła
  
• modlitwa Słowem Bożym (np. Ps 54 (53); Flp 2, 5-11; J 1, 1-14)
• modlitwy o uwolnienie (patrz [1] i [2]; egzorcyzmy.katolik.pl)
• koronka do Miłosierdzia Bożego (zwłaszcza w intencji zadośćuczynienia)
• adoracja Najświętszego Sakramentu

Warto nauczyć się na pamięć modlitwy do św. Michała Archanioła i odmawiać ją szczególnie często (zwłaszcza w obliczu pokus czy przeciwności):

Święty Michale Archaniele broń nas w walce.
Przeciw niegodziwości i zasadzkom złego ducha bądź nam obroną.
Niech go Bóg pogromi, pokornie prosimy.
A Ty, Książe wojska niebieskiego, szatana i inne duchy złe,
które na zgubę dusz krążą po świecie, mocą Bożą strąć do piekła. Amen.

Jest to modlitwa zalecana przez papieża Leona XIII do prywatnego odmawiania przez wiernych, zwłaszcza po Mszy świętej. Nie jest to egzorcyzm Leona XIII (który jest dłuższą wersją powyższej modlitwy). Egzorcyzmy może odprawiać jedynie ksiądz wyznaczony przez biskupa miejsca.

Modlitwa została wycofana z powszechnego użycia ze względu na mylenie jej z egzorcyzmem lub stosowanie magiczne. Pobożne jej odmawianie nie jest jednak zabronione, a wręcz wskazane.

Pomódl się za mnie

Czytelniku! Skoro doczytałeś aż tutaj, to zechciej odmówić modlitwę w mojej intencji. Z góry dziękuję!

Tolle et lege

…czyli: bierz i czytaj!

1. Pismo Święte – online.biblia.pl

2. ks. Gabriele Amorth Wyznania egzorcysty, Edycja Świętego Pawła, 1997, ISBN 83-7168-068-6

3. ks. Gabriele Amorth Egzorcyści i psychiatrzy, Edycja Świętego Pawła, 1999, ISBN 83-7186-141-0

4. Witryna o zagrożeniach duchowych i egzorcyzmach – egzorcyzmy.katolik.pl

5. Jerzy Zieliński, OCD Walka duchowa – filary świątyni serca, Wydawnictwo Karmelitów Bosych, Kraków 2004, ISBN 83-7305-124-4

6. Wawrzyniec Scupoli, Walka Duchowa, Christianitas

Astrologia a chrześcijaństwo

Ostatnio wiele osób zwracało się do mnie z prośbą o wyjaśnienie, dlaczego jest tak wiele sprzeciwu wobec astrologii w kręgach chrześcijańskich. Na pytanie to można znaleźć szereg wyczerpujących opracowań. Najwyraźniej jednak niewystarczających, skoro zagadnienie ciągle budzi wątpliwości.

Czym jest astrologia?

Wikipedia podaje, że astrologia to:

badanie położenia ciał niebieskich przy założeniu, że istnieje bezpośredni związek między zjawiskami na niebie a losem poszczególnych ludzi i wydarzeniami na Ziemi.

Niezwykle istotne jest, że w astrologii zakłada się bezpośredni związek pomiędzy zjawiskami astronomicznymi, a losem poszczególnych ludzi. Ponieważ takiego związku nikt nigdy nie udowodnił naukowo (patrz chociażby: Krytyka astrologii), więc to założenie jest wierzeniem. Aby ustalić stosunek chrześcijaństwa do astrologii należy jedynie zweryfikować, czy jest to wierzenie wspólne dla zarówno chrześcijaństwa, jak i astrologii. Podstawowym zaś źródłem wierzeń w chrześcijaństwie jest Pismo Święte.

Pismo Święte o astrologii

Pismo Święte kilkukrotnie wypowiada się bezpośrednio na temat astrologii. W celu łatwiejszego zrozumienia cytatów warto zauważyć, że astrologia jest konkretną formą wróżenia. Wróżeniem zaś zajmują się wróżbici lub wróżki. Ci spośród nich, którzy ograniczają się do astrologi nazywani bywają również astrologami.

Oto, co mówi Pismo Święte:

Jeżeli jaki mężczyzna albo jaka kobieta będą wywoływać duchy albo wróżyć, będą ukarani śmiercią.
Kpł 20, 27a

Nie znajdzie się pośród ciebie nikt, kto by przeprowadzał przez ogień swego syna lub córkę, uprawiał wróżby, gusła, przepowiednie i czary;
PWt 18, 10

Masz już dosyć mnóstwa twoich doradców.
Niechaj się stawią,
by cię ocalić, owi opisywacze nieba,
którzy badają gwiazdy,
przepowiadają na każdy miesiąc,
co ma się z tobą wydarzyć.
Oto będą jak źdźbła słomiane,
ogień ich spali.
Nie uratują własnego życia
z mocy płomieni.
Iz 47,13-14

Bo opór jest jak grzech wróżbiarstwa,
a krnąbrność jak złość bałwochwalstwa.
Ponieważ wzgardziłeś nakazem Pana,
odrzucił cię On jako króla
1 Sm 15, 23

W cytatach podkreśliłem odniesienia do wróżbiarstwa i wróżbitów (w tym także konkretne odniesienie do astrologów w księdze Izajasza). Pismo Święte wypowiada się jasno i dobitnie – wróżbiarstwo (w tym astrologia) jest grzechem i to grzechem tak ciężkim, że karanym śmiercią! Co więcej, jest to jeden z tych grzechów, o których Bóg wypowiada się w sposób następujący:

Obrzydliwy jest bowiem dla Pana każdy, kto to czyni. Z powodu tych obrzydliwości wypędza ich Pan, Bóg twój, sprzed twego oblicza.
Pwt 18, 12

To bardzo silne słowa. Bóg nie chce mieć nic do czynienia z ludźmi wywołującymi duchy i wróżącymi. Podobnie astrologia jest obrzydliwa w oczach Boga. I jak dalej poucza księga Powtórzonego Prawa – uprawianie tego typu praktyk jest równoznaczne ze zdradą, odrzuceniem Boga:

Dochowasz pełnej wierności Panu, Bogu swemu. Te narody bowiem, które ty wydziedziczysz, słuchały wróżbitów i wywołujących umarłych. Lecz tobie nie pozwala na to Pan, Bóg twój.
Pwt 18, 13-14

W Piśmie Świętym można odnaleźć jeszcze wiele innych cytatów, które w sposób bardziej lub mniej pośredni będą występowały przeciwko astrologii i wróżbiarstwu. Właśnie interpretacja Pisma Świętego, która jest przekazywana w formie Tradycji, wysuwa inne jeszcze, a bardzo mocne argumenty przeciwko astrologii.

Doktryna chrześcijańska a astrologia

Na początku warto sięgnąć do Katechizmu Kościoła Katolickiego, który poświęca trzy punkty m. in. astrologii i wróżbiarstwu:

2115 Bóg może objawić przyszłość swoim prorokom lub innym świętym. Jednak właściwa postawa chrześcijańska polega na ufnym powierzeniu się Opatrzności w tym, co dotyczy przyszłości, i na odrzuceniu wszelkiej niezdrowej ciekawości w tym względzie. Nieprzewidywanie może stanowić brak odpowiedzialności.

2116 Należy odrzucić wszystkie formy wróżbiarstwa: odwoływanie się do Szatana lub demonów, przywoływanie zmarłych lub inne praktyki mające rzekomo odsłaniać przyszłość. Korzystanie z horoskopów, astrologia, chiromancja, wyjaśnianie przepowiedni i wróżb, zjawiska jasnowidztwa, posługiwanie się medium są przejawami chęci panowania nad czasem, nad historią i wreszcie nad ludźmi, a jednocześnie pragnieniem zjednania sobie ukrytych mocy. Praktyki te są sprzeczne ze czcią i szacunkiem – połączonym z miłującą bojaźnią – które należą się jedynie Bogu.

2117 Wszystkie praktyki magii lub czarów, przez które dąży się do pozyskania tajemnych sił, by posługiwać się nimi i osiągać nadnaturalną władzę nad bliźnim – nawet w celu zapewnienia mu zdrowia – są w poważnej sprzeczności z cnotą religijności. Praktyki te należy potępić tym bardziej wtedy, gdy towarzyszy im intencja zaszkodzenia drugiemu człowiekowi lub uciekanie się do interwencji demonów. Jest również naganne noszenie amuletów. Spirytyzm często pociąga za sobą praktyki wróżbiarskie lub magiczne. Dlatego Kościół upomina wiernych, by wystrzegali się ich. Uciekanie się do tak zwanych tradycyjnych praktyk medycznych nie usprawiedliwia ani wzywania złych mocy, ani wykorzystywania łatwowierności drugiego człowieka.

Niezdrowa ciekawość

Punkt 2115 uderza w sedno sprawy – jest naturalnym, że człowiek nie zna przyszłości, wpływa na nią wiele czynników, których poznanie czy też przewidzenie na drodze naukowej jest często niemożliwe. Skądinąd wiemy, że Bóg, jako Istota Doskonała posiada wszelką wiedzę; również o przyszłości. Istotą chrześcijaństwa nie jest dociekanie tego, co Bóg wie. Byłaby to swoista próba rywalizacji – przepełniona ludzką pychą wynikającą z uzurpowania sobie możliwości poznania tego, co zna tylko Bóg. Tymczasem Jezus upomina uczniów, by raczej prosili Boga w modlitwie o potrzebne łaski (Łk 18,7-8a), przejawiając w ten sposób wiarę, że to Bóg jest ostatecznym Dawcą. Jezus zapewnia o miłości Boga do ludzi, czemu w modlitwie również dajemy wyraz – ufamy Bogu, że w swej Miłości nas nie skrzywdzi, a wręcz przeciwnie – obdarzy potrzebnymi łaskami.

A Bóg, czyż nie weźmie w obronę swoich wybranych, którzy dniem i nocą wołają do Niego, i czy będzie zwlekał w ich sprawie? Powiadam wam, że prędko weźmie ich w obronę.
(Łk 18,7-8a)

Postawa zaufania, modlitwy i wiary jest zdecydowanie odmienna od tej, która skłania ludzi do zajęcia się wróżbiarstwem i astrologią – czyli lęku o jutro, może nawet podejrzliwości oraz niezdrowej ciekawości.

Ułuda kontroli

Lęk o jutro może również wypływać z pobudek, o których traktuje punkt 2116 – lęku przed tym, czego nie sposób kontrolować, a ten lęk bierze się z pragnienia kontrolowania świata, panowania nad wszystkimi zdarzeniami i, w konsekwencji, również dominacji nad innymi ludźmi.

Charakterystyczne, że w takiej wizji świata, w której dominującym celem życia jest pełna kontrola nad życiem swoim i innych, a także nad wszystkimi wydarzeniami, zaczyna brakować miejsca dla Boga i przejawów Jego Miłości. Skoro w pełni kontroluję swoje życie, swój świat, to Bóg nie jest do niczego potrzebny. W konsekwencji więc, dążenie do takiej kontroli, a wrażenie kontroli nabywa się również poprzez wiedzę, prowadzi do praktycznego wyeliminowania koncepcji wszechmogącego, miłującego Boga.

Źródło mocy

W punkcie 2117 Katechizm wskazuje na pokrewieństwo pomiędzy spirytyzmem i praktykami magicznymi, a wróżbiarstwem i astrologią. Jak potwierdza doświadczenie egzorcystów, źródłem nadprzyrodzonych zdolności (do których należy znajomość rzeczy ukrytych) jest zły duch; Szatan. Część astrologów będzie protestowała twierdząc, że to raczej precyzyjnie wyznaczony horoskop pozwala “przewidzieć” przyszłość danej osoby. Okazuje się, że o sukcesie przewidywania przyszłości (i przeszłości) przesądza osoba interpretatora i proces interpretacji. Gdy zapytać jak ów proces przebiega, to astrologowie mówią, że pytają się duchowych kosmicznych energii. Niekiedy nieświadomie, innym zaś razem z większą lub mniejszą świadomością, proszą oni duchy, a te objawiają im przeszłość i prawdopodobną przyszłość danej osoby. Nie dzieje się to bez szkody dla wróżącego i dla osoby, której się wróży.

Rodzą się pytania:

1. Skąd wiadomo, że te duchy są złe? Czy nie można ograniczać się do pytania tylko dobrych duchów?
2. W jaki sposób wiedza ukryta może być w posiadaniu duchów?

Zły duch

Poza licznymi świadectwami egzorcystów i osób przez nich uwolnionych, można w prosty sposób udowodnić, że na pytania astrologów i wróżbitów odpowiada zły duch. Po pierwsze, jak przedstawia Pismo Święte, a tłumaczy Katechizm Kościoła Katolickiego, postawa, która prowadzi do zasięgnięcia opinii astrologów i wróżbitów jest grzeszna. Po drugie, grzech wiąże się z obecnością diabła. Po trzecie, rezultat poznania przyszłości niezmiernie często służy wyrobieniu biernej postawy wobec zdarzeń, sprzyja znajdowaniu wygodnych wymówek i w konsekwencji poddaniu swojej wolnej woli temu, co zostało danej osobie przepowiedziane, jako pewne, a więc nieuchronne. Zaprzecza to moralnej wartości czynów człowieka – które są dobre i złe, a nie nieuniknione. Jezus zaś objaśniał uczniom, że obserwując owoce (rezultaty) można ocenić ich źródło (Mt 7, 15-20). Nie mogą więc złe owoce (jak tutaj: fałszywe poglądy i wynikająca z nich postawa) pochodzić od dobrego ducha.

Pozostaje pytanie, czy nie można zasięgać opinii jedynie dobrych duchów?

Zakładając nawet, że można nie grzesząc zapytać dobre duchy (a więc anioły), o przyszłość, to pozostaje pytanie, w jaki sposób rozróżnić, czy komunikuje się z nami duch dobry, czy zły? Przecież szatan jest ojcem kłamstwa (gr. diabolos – oszczerca) – będzie starał się wprowadzić w błąd, podszywając się pod anioła światłości. Co więcej, anioły, czyli dobre duchy, przede wszystkim słuchają się Boga, a nie ludzi. Wolą Boga, jak czytamy w Biblii, jest by nie wywoływać duchów, ani nie korzystać z astrologii czy wróżbiarstwa. Można być pewnym, że żaden anioł nie przyczyni się do grzechu.

Co wiedzą złe duchy

Można się zastanawiać, skąd właściwie złe duchy znają przyszłe wydarzenia, posiadają wiedzę ukrytą. Warto uświadomić sobie, że zły duch, nie jest ograniczony przez cielesność, “żyje” bardzo długo, jest bytem inteligentnym i jako taki posiada dogłębną wiedzę, potrafi z dużym prawdopodobieństwem przewidywać zachowanie ludzi. Ponadto ma dostęp do emocjonalnej sfery ludzkiego umysłu, zna więc też uczucia ludzi. Z tego względu, choć jedynie przewiduje przyszłość, przewidywania te są całkiem trafne. Zna natomiast przeszłość ludzi. Przykładowo, może przewidzieć, że czeka Cię wkrótce nieprzyjemne wydarzenie związane z wodą, jeżeli właśnie przerdzewiała jakaś rurka w Twoim mieszkaniu i wystarczy, że mocniej poleci przez nią woda to pęknie.

Skutki

Warto wiedzieć, że zajmowanie się wróżbiarstwem (w tym astrologią) jest nie tylko bardzo ciężkim grzechem przeciwko pierwszemu przykazaniu, ale zazwyczaj prowadzi również do bardzo poważnych skutków duchowych i cielesnych. Do skutków duchowych należą: przytępienie sumienia (wyczucia dobra i zła), oschłość duchowa, popadanie w coraz to poważniejsze grzechy (stawanie się złym człowiekiem). Często występujące skutki cielesne: choroby (zwłaszcza psychiczne i nowotworowe), samobójstwa, nieszczęścia różnego innego rodzaju. Skutki te rozciągają się również na rodzinę i osoby bliskie.

Nie wiedziałam….

Wyżej przedstawiłem, dlaczego wróżbiarstwo (zaś astrologia w szczególności) są przez Kościół uznawane za wielkie zło. Jest jednak wiele osób, które z powodu niewiedzy o naturze astrologii, zasięgali opinii astrologów, bądź samodzielnie parali się stawianiem horoskopów. Co mają zrobić, gdy pragną porzucić te praktyki? Jak pojednać się z Bogiem?

O tym w kolejnym artykuliku pt. Od astrologii do Boga.

Warto przeczytać

1. Uważnie patrzeć na znaki – rozmowa z o. Aleksandrem Posadzkim, SJ

2. Biblia o astrologii

3. Jacek Salij, OP; Pytania nieobojętne: Astrologia

U-Bogość

Nie tak dawno napisałem post na temat doświadczania daru w sytuacjach, kiedy nam czegoś brakuje. Przeglądając strony portalu katolik.pl natknąłem się na bardzo ciekawy artykuł na temat zakonnych ślubów ubóstwa, który natchnął mnie do nowych przemyśleń.

Stawianie się w sytuacji ascetycznej, albo po prostu doświadczenie braku dóbr materialnych bądź duchowych, jest okazją, aby w naszym życiu pojawił się Bóg. Jest tylko okazją, bo do tego trzeba Boga zaprosić i Bogu zaufać. To, czego Bóg zdaje się od człowieka w niedostatku wymagać, jest ową jedyną rzeczą, którą człowiek w pełni dysponuje – wolną wolą.

Kiedy zabiegamy o potrzebne dobra materialne, czy duchowe, to zabieramy czas, który moglibyśmy poświęcić Bogu, na rzeczy mniejszej wagi. Co gorsza, jeżeli w tym zabieganiu się zatracimy, kiedy pochłonie nas bez reszty, to zabraknie miejsca dla Boga. To właśnie jest zagrożenie, które pojawia się, gdy ktoś nadmiernie dużo czasu poświęca sprawom nie związanym tak bardzo z duchem, a bardziej związanych z ciałem. Jezus napomina w przypowieści (Łk 12, 22-31):

I wy zatem nie pytajcie, co będziecie jedli i co będziecie pili, i nie bądźcie o to niespokojni! O to wszystko bowiem zabiegają narody świata, lecz Ojciec wasz wie, że tego potrzebujecie. Starajcie się raczej o Jego królestwo, a te rzeczy będą wam dodane. (Łk 12, 29-31)

Kolejnym zagrożeniem jest sytuacja człowieka, który osiadł na laurach. On ma już wszystko, ma nawet w nadmiarze, więc Boga nie potrzebuje. Jakże to paradoksalna sytuacja, kiedy człowiek przestaje potrzebować Stwórcy Wszechświata i Dawcy każdej najmniejszej rzeczy i łaski. O takim surowo wypowiada się Jezus w przypowieści (Łk 12, 13-21):

“Głupcze, jeszcze tej nocy zażądają twojej duszy od ciebie; komu więc przypadnie to, coś przygotował?”

Jest to sytuacja, w której chciwość prowadzi do pychy, a ta ostatecznie do porzucenia Boga na rzecz dóbr materialnych, czyli pewnej formy bałwochwalstwa.

Ten, który wybiera ubóstwo, zdobywa wielką chwałę u Boga, o ile czyni to ze względu na Niego. Powodem zaś bardziej szczegółowym jest pragnienie postrzegania siebie samego we właściwej perspektywie do Boga – jako bytu w pełni od Boga zależnego i tak naprawdę pozbawionego wszelkiej własności. Ostatecznie bowiem to nie człowiek, a Bóg tą własnością dysponuje.

Pragnienie ubóstwa jest pragnieniem wyjścia z sytuacji, w której człowiek łatwo popada w iluzję, że posiada. Drugą przyczyną jest przywiązanie do dóbr ziemskich. Znaczenie tego wyrazu można odczytywać bardzo literalnie. Człowiek wiary dostrzega, że przywiązanie do ulubionego misia, samochodu, czy innej rzeczy, przeszkadza w pełnym umiłowaniu Boga – pełnym oddaniu i poświęceniu się Bogu.

Poznawszy istotę chrześcijańskiego podejścia do ubóstwa warto odnieść się do etymologii wyrazu ubóstwo. Łatwo dostrzec, że człowiek ubogi, to człowiek pozostający u Boga, a więc na łasce Boga. U Boga na utrzymaniu… Właściwe przeżycie ubóstwa polega na oddawaniu się Bogu w opiekę i poleganiu tylko na nim, bo przecież nie ma się niczego lub prawie niczego.

Ubóstwo materialne, do którego do tej pory się głównie odnosiłem nie jest jedną formą nie-posiadania. Być może jest również jedną z mniej istotnych dzięki swej popularności.

Otóż wśród ośmiu błogosławieństw, właśnie pierwsze mówi o ubóstwie, ale duchowym!

Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie. (Mt 5,3)

Czym może być ubóstwo duchowe? Wydaje się, że przede wszystkim brakiem życzliwości, przyjaźni, miłości wśród ludzi. A kiedy i wtedy oddamy się Bogu, nie polegając na przyjaźni ludzi, lecz przyjaźni z Bogiem, to Bóg może zechcieć dla wydoskonalenia naszej duszy pozbawić duszę odczuwania łask duchowych, duchowych poruszeń. O takim to stanie pisze św. Jan od Krzyża w swym dziele Droga na górę Karmel. Ciemność tę odczuwała też bardzo silnie bł. Matka Teresa z Kalkuty, o czym pisały niedawno niektóre gazety jak o sensacji, pytając czy bł. Matka Teresa z Kalkuty utraciła wiarę w Boga? bł. Teresa nie czuła obecności Boga, ale Bóg był z nią i przy niej i inni czuli Jego obecność. Można powiedzieć, że Matka Teresa oddała nawet doświadczenie obecności Boga na rzecz służby bliźnim. Wymagało to wielkiej odwagi i było bardzo trudnym doświadczeniem. Niemal nie na ludzkie siły. Niemal – bo wspomagana przez Boga przetrwała nawet takie doświadczenia. Osobiście sądzę, że właśnie one pozwoliły jej zrozumieć najbardziej cierpiących, odrzuconych, hinduskich niedotykalnych.

Dopiero wtedy, kiedy wyzbywszy się przywiązania do dóbr materialnych skierujemy się na duchowe ścieżki, którymi kroczyła bł. Matka Teresa z Kalkuty, będziemy mogli czuć się prawdziwie u Boga – prawdziwie ubogimi posiadaczami królestwa niebieskiego.

A myśmy się spodziewali…

Dzisiejsza Ewangelia (Łk 24,13-35) opowiada o dwóch uczniach Jezusa podążających do Emaus w Niedzielę Zmartwychwstania. Uciekają oni niejako z Jerozolimy, zaś Chrystus – dołączywszy do nich w drodze – wyjaśnia im zaczynając od Mojżesza poprzez wszystkich proroków (Łk 24, 27a), dlaczego musiał ponieść śmierć krzyżową, aby spełnić wolę Ojca. Wyjaśnienia te są konieczne, gdyż Ci dwaj nic nie rozumieją:

O nierozumni, jak nieskore są wasze serca do wierzenia we wszystko, co powiedzieli prorocy! (Łk 24, 25b)

Dlaczego Jezus czyni swoim uczniom tak poważny wyrzut? Oto kluczowe słowa, które wypowiada jeden z nich:

A myśmy się spodziewali, że On właśnie miał wyzwolić Izraela. (Łk 24, 21a)

Jakże ciekawy kontrast – nasze ludzkie nadzieje i słowa proroków.

Czy czasami nie jest tak, że, podobnie jak owi uczniowie, mamy swoje nadzieje, swoją wizję tego, jak powinna wyglądać świat, religia, a nawet Bóg i z takim nastawieniem się modlimy i bierzemy udział w Eucharystii (no chyba, że “wierzymy, a nie praktykujemy” i nie bierzemy udziału)?

Ewangelia pokazuje, że tą postawę przejawiali nawet uczniowie Chrystusa, niemal 20 wieków temu. Jest to postawa, która stawia na pierwszym miejscu pytanie: Co Bóg może mi dać? Zaraz za tym idą następne: Co religia mi daje? Czego się spodziewam w związku z tym, że wierzę? Jest to podejście utylitarne, które współcześnie upowszechnia konsumpcjonizm. Łatwo jest pytać: Co z tego mam? Co zyskam? I nie są to pytania niewłaściwe, o ile nie zaczniemy na nie udzielać odpowiedzi poprzez schlebianie własnym zachciankom – zamiast poszukiwać istoty darów pochodzących od Boga, przesunąć akcent na to, czego my chcemy, co nam odpowiada i w konsekwencji tego się domagać.

Łatwo jest obwiniać Boga i Kościół o niespełnienie pokładanych nadziei. Zazwyczaj przyczyną takiej postawy jest pozorna znajomość Boga, chrześcijaństwa i katolicyzmu. Odpowiedzią Jezusa na zawiedzione nadzieje uczniów było sięgnięcie do Biblii – do słów proroków. Na tym fundamencie buduje się od wieków wiarę Kościoła Świętego. Kościół odpowiada na dwa podstawowe pytania: kim jest Bóg i co to znaczy w Niego wierzyć? poprzez ciągłe sięganie do źródeł biblijnych i Tradycji. W nich to odnajduje znaczenie słów Dobrej Nowiny dla życia współczesnego człowieka, Te dwa podstawowe pytania uszczegóławiane są na różny sposób w zależności od potrzeb współczesności. Niezmienne pozostaje jednak Źródło, z którego czerpie się odpowiedzi. Wiara w Boga zobowiązuje do uznawania odpowiedzi, które daje Kościół, bo po to został ustanowiony przez Jezusa Chrystusa. Odrzucanie tych odpowiedzi i podążanie za własnymi wyobrażeniami, albo chętkami prowadzi (tak jak uczniów idących do Emaus) w prostej linii od Boga, a nie do Boga. Każdy zaś, kto twierdzi, że wierzy w Jezusa Chrystusa, ale odrzuca niektóre przykazania lub dogmaty Kościoła – oszukuje sam siebie.

Kwestionowanie niektórych prawd wiary wynika często z trudności, jaką jest zaufanie Bogu, a tym samym przez Boga natchnionemu Pismu Świętemu, bardziej niż sobie samemu. Jest to tym trudniejsze, im człowiek pewniejszy jest swoich zdolności intelektualnych. Na tym jednak polega istota wiary – ufam Bogu bardziej nawet niż sobie samemu. Co więcej, poznając Boga, widzę jak bardzo jestem niedoskonały i ułomny jako człowiek.

Zaufanie Bogu to ufność w prawdziwość słów spisanych pod Jego natchnieniem – Pismu Świętemu oraz prawdziwości interpretacji Biblii w Kościele Świętym (czyli Tradycji). Wiele osób wyraża jednak podejrzliwość odnośnie prawdziwości i prawidłowości tej interpretacji. Warto więc powiedzieć, że tych, którzy nauczają obowiązuje ścisłe zachowanie nauki Chrystusa i Proroków (Mt 5, 18-19):

Zaprawdę. bowiem powiadam wam: Dopóki niebo i ziemia nie przeminą, ani jedna jota, ani jedna kreska nie zmieni się w Prawie, aż się wszystko spełni. Ktokolwiek więc zniósłby jedno z tych przykazań, choćby najmniejszych, i uczyłby tak ludzi, ten będzie najmniejszy w królestwie niebieskim. A kto je wypełnia i uczy wypełniać, ten będzie wielki w królestwie niebieskim.

Tych zaś, którzy nauczają fałszywie i powodują zgorszenie czeka wielka kara (Mk 9,42).

Co więcej, Jezus zapowiedział, że szatan nie zwycięży Kościoła (Mt 16, 18-19), a jaką łatwiejszą metodę mógłby obrać, jak nie fałszywą naukę, by skłonić ludzi do grzechu?

Jezus jednocześnie przestrzegał tych, którzy mieli nauczać innych, by niczego nie zmieniali w Jego nauce, a z drugiej strony zagroził wielką karą, gdyby jednak to uczynili. Dał nam również nadzieję, że autentyczny depozyt wiary przetrwa w Kościele do końca czasów – do Paruzji.

Pozostaje jednak pytanie, skąd biorą się rozbieżności pomiędzy tym, co my sami odczytujemy w Piśmie Świętym, a nauką Kościoła. Czy nie miałoby to świadczyć na niekorzyść prawdziwości tej nauki?

W celu odpowiedzi na to pytanie warto zaznaczyć, że Biblia nie jest zwykłą książką. Tym samym, nie można jej czytać, ani jak powieści, ani jak poezji, ani jak traktatu historycznego, bo nie jest żadnym z nich. Poszczególne księgi (bądź fragmenty) reprezentują różne rodzaje literackie i znaczenie jakie można wysnuwać z danego fragmentu od jego rodzaju literackiego zależy (tak np. nie można legendarnego opisu stworzenia w księdze rodzaju czytać dosłownie). Podobnie, czytając Biblię w języku polskim należy sobie zdać sprawę, że jest to przekład tekstu, który oryginalnie napisany był w języku aramejskim, hebrajskim bądź greckim. Do tego napisany był przynajmniej dziewiętnaście wieków temu i odnosił się do kultury i miejsc, które nam, współczesnym, jest prawie zupełnie obce. Nic więc dziwnego, że tłumaczenie może nie oddawać w sposób pełny sensu oryginału, a może nawet prowokować nieuprawnione interpretacje. Ponadto, nawet wiernie przetłumaczone słowa mogą nabrać zupełnie innego sensu, gdy poznamy kontekst kulturowy, historyczny bądź geograficzny, w którym zostały wypowiedziane, bądź zapisane. Ustalenie prawidłowego znaczenia danego fragmentu wymaga niejednokrotnie głębokiej wiedzy i wielu lat studiów. W Kościele wielu ludzi poświęca całe życie, aby owe sensy wydobyć i przekazać innym. Kiedy kwestionujemy nauczanie Kościoła, to nieodpowiedzialnie i lekceważąco odnosimy się do efektów pracy specjalistów, którymi sami z pewnością nie jesteśmy. Ufam, że ich pracę wspomaga Duch Święty, który czuwa nad nieomylnością Kościoła.

Kwestię tę rozważa George Martin w swojej książce Czytanie Pisma Świętego , który wyjaśnia kwestię prawdziwości Biblii w Kościele oraz zależności pomiędzy wiarą, a Kościołem w rozdziale Kościół jest tym, który słucha. Warto przeczytać.

Reguły rozeznawania duchów wg Ignacego Loyoli

Wielość możliwości, jakie oferuje współcześnie świat powoduje, że czujemy się coraz bardziej zagubieni – mamy coraz więcej trudności z podejmowaniem decyzji. Pożyteczna książka – The Paradox of Choice: Why More is Less, która wychodzi na przeciw temu problemowi niedawno ukazała się w Stanach Zjednoczonych. Jej autor wygłosił ogólnodostępny wykład (w jęz. ang. ) przedstawiający najistotniejsze punkty książki.

Trudności w podejmowaniu decyzji w codziennym życiu przekładają się na tym większe może trudności odnośnie oceny decyzji na gruncie moralności. Od wieków dostrzegano zarówno wagę tych ocen, jak i trudności, które ze sobą niosła moralność. Dla człowieka, który żyje wiarą, każda decyzja jest w istocie decyzją, która odnosi się do Boga i Jego woli wobec nas. Wielką pomocą są przykazania, lecz często trudno jest odnieść stojącą przed nami decyzję do któregoś z przykazań. Kwestie te szczególnie dogłębnie rozważał św. Ignacy Loyola, który drogę do poznania Woli Boga w życiu człowieka ujął w formie 30-dniowych rekolekcji znanych pod nazwą Ćwiczeń duchownych. Rekolekcje te przeznaczone są dla osób ugruntowanych w wierze, którzy poszukują pełniejszej realizacji Woli Bożej, zwłaszcza wobec ważnych wyborów życiowych (jak wybór pomiędzy stanem duchownym, małżeństwem, a bezżennością).

Nieodzownym elementem ćwiczeń są Reguły o rozeznawaniu duchów (kwestie 313-327) oraz bardziej szczegółowe: Reguły dla większego rozeznawania duchów (kwestie 328-336). Reguły te wpisują się w ideę duchowości ignacjańskiej, która zakłada poznanie Woli Bożej poprzez obserwacje poruszeń duchowych. Te zaś mogą być spowodowane zarówno przez Ducha Świętego, jak i przez złego ducha. Celem określenia skąd pochodzą św. Ignacy sformułował zestaw reguł, który miał za zadanie wspomóc rekolektantów w podejmowaniu ważnych, życiowych decyzji. Każdemu jednak, kto je przyswoi pomoże odnaleźć Wolę Boga w codziennym życiu i podsunie sposób postępowania, który najbardziej przysłuży się chwale Boga.

Ad maiorem Dei gloriam!

Gest Znaku Krzyża

Ostatnio miałem okazję przeczytać bardzo interesujący artykuł autorstwa Jorge Moll i Ricardo de Oliveira-Souza When Morality Is Hard to Like (Kiedy moralność trudno polubić). Jedną z konkluzji artykułu jest wskazanie w mózgu człowieka obszaru zwanego w skrócie VMPFC (polecam skrótową informację na ten temat), który odpowiada między innymi za podejmowanie trudnych decyzji moralnych. Jaki związek ma to odkrycie ze Znakiem Krzyża? Frapujące… Otóż obszar ten mieści się nie gdzie indziej, a mniej więcej pomiędzy płatami czołowymi, odrobinę ponad oczami, czyli… niemal dokładnie tam, gdzie wskazuje pierwszy gest Znaku Krzyża.

Ten popularnonaukowy artykuł był przyczynkiem do refleksji nad znaczeniem tego znaku.

Gesty Znaku Krzyża wykonujemy prawa ręką. Strona prawa, w kulturze judeo-chrześcijańskiej ma silne konotacje pozytywne. Stąd przymiotnik prawy oraz cecha: prawość.

Z semiotycznego punktu widzenia Znak Krzyża należy jednocześnie do kategorii znaków ikonicznych i arbitralnych. Znaczenie ikoniczne odnosi się do kształtu krzyża, zaś znaczenie arbitralne odnosi się do wydarzeń (i ich interpretacji w chrześcijaństwie) związanych z Krzyżem, na którym ukrzyżowano Jezusa Chrystusa.

Semiotyka prowadzi nas na grunt religii, Znak Krzyża jest chyba najważniejszym z symboli chrześcijańskich. A ponieważ chrześcijaństwo czerpie przede wszystkim z Pisma Świętego, więc warto do niego sięgnąć. Okazuje się, że słowa wypowiadane podczas czynienia tego Znaku pojawiają się razem tylko w jednym miejscu (Mt 28, 19):

Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.

Jest to przedostatni werset ewangelii wg św. Mateusza, umiejscowiony w kontekście ukazania się Jezusa uczniom. Ma ono miejsce na górze Tabor (podobnie jak przemienienie Jezusa – Łk 9, 28-36, Mt 17, 1-8 i Mk 9, 2-8). Tak, jak Przemienienie było zapowiedzią Zmartwychwstania, podobnie powtórne ukazanie się Jezusa Przemienionego ma na celu potwierdzenie tego wydarzenia i umocnienie w wierze wątpiących (Mt 28, 17). Umocnienie wiary miało się odbywać poprzez nauczanie i udzielanie chrztu w Imię Trójcy Przenajświętszej. Chrzest, poprzez który następuje obmycie z grzechów i włączenie do Kościoła jest zarazem umocnieniem w wierze. U-mocnienie, a więc “dodanie mocy” wiary człowiekowi. Jak wielka to moc mówi werset wcześniejszy ewangelii mateuszowej (Mt 28, 18b):

(…) Dana Mi jest wszelka władza w niebie i na ziemi. – mówi Jezus.

Tak więc moc, którą ochrzczeni są umocnieni jest mocą najsilniejszą z silnych – mocą samego Jezusa Chrystusa i do tej mocy Znak Krzyża się odwołuje.

Dalsze słowa Jezusa wskazują na kolejność wydarzeń (Mt 28, 20):

(…) Uczcie je zachowywać wszystko, co wam przykazałem. A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata».

Przed chrztem ma miejsce nauczanie narodów, lecz najwyraźniej niepełne, skoro zaraz po wspomnieniu chrztu następuje napomnienie o konieczności nauczania wszystkiego, co Jezus przykazał uczniom. Następnie, co znamienne, mowa jest o obecności Jezusa z wami – z Jego uczniami. Przez wszystkie dni. Do skończenia świata. Bóg z nami – Emmanuel (Mt 1, 23b,c – Narodzenie Jezusa; księga Izajasza).

Choć tropem biblijnym podążać można długo, to symbolika Znaku Krzyża wydaje się jednoznaczna: jest znakiem Chrztu Świętego, związanym z obmyciem człowieka z grzechów mocą Ducha Świętego (Mt 3, 11), odwołaniem do Trójcy Przenajświętszej, do chwały i mocy Boga, boskości Jezusa (sacrum), do nieustannej obecności Jezusa pośród nas.

Odchodząc od dosłownych odniesień biblijnych można powiedzieć, że Znak Krzyża jest po pierwsze znakiem przynależności do Kościoła, do Jezusa, znakiem wiary, oddaniem chwały Bogu, uznaniem Jego mocy i obecności wśród ludzi, a więc przy mnie. Do tego prowadzi analiza słów wypowiadanych podczas czynienia Znaku Krzyża. A co z gestem?

Gest wykonywany przy czynieniu Znaku Krzyża zapoczątkował ten post. Zaczyna się wskazaniem części mózgu człowieka odpowiadającego za moralność (patrz wyżej) i wypowiedzeniem słów W Imię Ojca. W tej części człowieka rodzi się moralność (sumienie). Jest to (zgodnie z nauką judeo-chrześcijańską) “zmysł”, który rozsądza czyny i nakazuje postępowanie zgodne z wolą Bożą.

Słowa W Imię Ojca mogą współcześnie stanowić trudność. Dzisiaj już się powszechnie nie pyta “W czyje imię to czynisz?”, ani nie mówi “W imię X-a zrób to albo tamto.” Co najwyżej w imię wyższych racji można skłonić kogoś do spełnienia nieprzyjemnego, choć pożytecznego czynu. Słowa te mają na celu odwołanie się do Kogoś ważniejszego, wyższego ode mnie, a z drugiej strony do źródła czynu – jeżeli sumienie mówi nam, że dany czyn jest dobry, a Bóg pragnie dobrych uczynków, to logiczną konsekwencją jest nakaz działania. Skoro zaś poprzez sumienie przemawia do człowieka Bóg, to on jest ostatecznym źródłem dobrego czynu. Człowiek w swojej wolnej woli zgadza się z głosem sumienia lub się mu sprzeciwia. Poprzez uczynienie Znaku Krzyża człowiek przede wszystkim potwierdza wolę współdziałania z Bogiem – pełnienia Jego woli poprzez posłuszeństwo głosowi sumienia. Gestem wskazuje najpierw, gdzie należy szukać początku wszelkiego działania – w sumieniu, poprzez które przemawia sam Bóg-Ojciec; prawodawca Izraela, który przekazał Mojżeszowi Dekalog. W sumieniu powinno dokonać się rozsądzenie, czy przyczyna ludzkiego “chcenia” prowadzi do dobra (pochodzi od Boga), czy do zła.

Słowom i Syna towarzyszy gest skierowany w okolice serca. Wskazuje pochodzenie Syna Bożego – od Ojca, wskazuje też na środek ciała człowieka, a więc odnosi się do człowieczeństwa Jezusa (Syna Człowieczego), wreszcie odnosi się do źródła tego niepojętego daru Boga w postaci Jego Syna – Miłości. Jezus jest też dawcą nowego przykazania (J 13, 34), które nazywane jest inaczej Przykazaniem Miłości:

Przykazanie nowe daję wam, abyście się wzajemnie miłowali tak, jak Ja was umiłowałem; żebyście i wy tak się miłowali wzajemnie.

Gestem więc wskazujemy, że ze nakaz sumienia to nie wszystko, konieczne jest posłuszeństwo nakazowi Miłości, posłuszeństwo nauce Jezusa.

Ponadto warto pamiętać, że w przeciwieństwie do symboliki serca obecnej we współczesnej kulturze zachodniej, Żydzi utożsamiali z sercem nie tylko uczucie miłości, ale także rozum, który rozeznawał uczucie. Nakaz wynikający z przykazania miłości nie dotyczy więc samego uczucia (łac. amor), ale bardziej refleksyjnej jego formy (łac. caritas).

Kolejne słowa – i Ducha Świętego, odnoszące się do Trzeciej Osoby Boskiej, wypowiadane są podczas poziomego ruchu pomiędzy ramionami. Gest ten przywołuje symbolikę Krzyża Świętego, jako miejsca odkupienia ludzkich win i Zmartwychwstania. Przywodzi na myśl belkę Krzyża, do której przybite były ręce Jezusa. Ręce, symbol działania, były unieruchomione poprzez gwoździe (grzechy ludzi). Jezus na Krzyżu, gdy niespodziewanie zapada zmrok woła słowami psalmu 22 (Mt 27, 36): Boże mój, Boże mój, czemuś Mnie opuścił? Gest odnosi się do najtrudniejszych chwil w życiu człowieka, zaś słowami przyzywamy Ducha Świętego – dawcy życia (Rdz 2, 7 i 2Kor 3, 6g) i cennych darów (1Kor 12), a w szczególności pokoju (również sumienia). Jest to przepełniona wiarą prośba do Ducha Świętego, który umacnia człowieka w działaniu, podczas wcielania w życie nakazów sumienia i miłości nawet wobec ogromnych trudności. To Duch Święty może zaprowadzić człowieka do świętości (2Kor 3, 18bcd) poprzez wzbudzenie w nim heroicznych cnót, które objawiają się w obliczu największych przeciwności. Te zaś pojawiają się chociażby ze względu na samego Jezusa (i symbol Zmartwychwstania – Znak Krzyża), któremu sprzeciwiać się będą (Proroctwo Symeona: Łk 2, 34).

Gest czyniony podczas wypowiadania słów i Ducha Świętego przywodzi na myśl słodkie jarzmo, o którego wzięcie na ramiona prosi Chrystus (Mt 11, 28-30):

Przyjdźcie do Mnie wszyscy, którzy utrudzeni i obciążeni jesteście, a Ja was pokrzepię. Weźcie moje jarzmo na siebie i uczcie się ode Mnie, bo jestem cichy i pokorny sercem, a znajdziecie ukojenie dla dusz waszych. Albowiem jarzmo moje jest słodkie, a moje brzemię lekkie».

Ukojenie dusz (pokój serca) wyjaśnione jest z kolei u Jana (J 14, 27):

Pokój zostawiam wam, pokój mój daję wam. Nie tak jak daje świat, Ja wam daję. Niech się nie trwoży serce wasze ani się lęka!

Pokój, który usuwa lęk i trwogę. A skoro nie ma lęku, który paraliżuje działanie, to zdecydowanie łatwiej jest o dobre owoce. Ponadto dary Ducha Świętego (por. 1Kor 12, 1-11), a zwłaszcza pokój serca, mają przypominać Nowe Przymierze pomiędzy Bogiem a ludźmi (2Kor 3, 6), które niesie ze sobą obietnicę zbawienia (Rz 8, 11) – cel działań człowieka na ziem. Dary te są zarzewiem Nieba w sercach ludzkich.

Ostatnie słowo, które wypowiadamy podczas czynienia Znaku Krzyża – Amen – ma bardzo ciekawe znaczenie: potwierdzające modlitwę, albo w kontekście militarnym – potwierdzenie przyjęcia rozkazu do wykonania. Tradycja chrześcijańska wielokrotnie odnosiła się do symboliki walki dobra ze złem – walki duchowej (Ef 6, 10-18). W tym kontekście amen potwierdza gotowość do tej walki. Jako potwierdzenie modlitwy amen jest wyrazem przyjęcia woli Bożej – Bądź wola Twoja jako w niebie, tak i na ziemi.

Warto również poczytać medytacje o krzyżu w życiu kapłana (i nie tylko) oraz sięgnąć do dzieł św. Jana od Krzyża, a zwłaszcza Nocy ciemnej i Drogi na górę Karmel.

Doświadczenie daru

Droga duszyczko! Kiedy ostatni raz poczułaś, że dostałaś coś od kogoś za nic; tak zupełnie bezinteresownie? Nie pamiętasz? Szkoda…

i….współczuję! Żyjesz pod kloszem, w ułudzie bezpieczeństwa, zabezpieczenia podstawowych potrzeb, a może nawet tych wcale nie tak podstawowych. To poczucie pewności, co do zaspokojenia… uczucia głodu (czy aby pamiętasz, kiedy ostatni raz byłaś naprawdę głodna?), schronienia (kiedy Ci było tak zimno, że aż bolało, a nie było się gdzie schronić?), snu (kiedy nie było Ci wolno zasnąć?). Czy doświadczyłaś braku, dojmującego braku, kruchości tych wszystkich zdobyczy cywilizacji?

O to doświadczenie braku chodzi, o nagość i bezbronność, zaprzeczenie sytości, nienasycenie. A z drugiej strony chodzi też o zależność. Kiedy nie możesz sobie tych podstawowych potrzeb zaspokoić. Kiedy musisz polegać na innych, jesteś zdana na łaskę drugiego człowieka. Czy wiesz w ogóle o czym piszę? Podejrzewam, że nawet jeżeli rozumiesz, to w ogarnianej pamięcią przeszłości nie doświadczyłaś niczego takiego. W praktyce, nawet jeżeli myślisz o sobie inaczej, to zapewne żyjesz w przeświadczeniu, że Ci się należy. Tak się zachowujesz. Pewien standard, minimum jakości życia, to coś co po prostu jest, nikt tego nie odbierze. Nawet gdyby chciał, to nie wolno mu! Jakim prawem?!

Kiedy to przeświadczenie należy-mi-się czy też po-prostu-jest upada, to często wpadamy w czarnowidztwo i “depresje”. No jakże tak? Za co mnie tak pokarało? Pomyśl inaczej – że to łaska. Jest łaską od Boga, gdy syty – doświadcza głodu, ten co ma – braku. Co z nią zrobisz? Będziesz narzekać? A może zamiast oskarżać i się żalić, warto poszukać skąd bierze się to, czego nam tak dotkliwie brakuje?

Człowiek wierzący, chrześcijanin, ostateczne źródło wszystkiego, co potrzebne i dobre znajdzie w Bogu. Do takiego wniosku dojść łatwo; dowód prosty. Ale czy byłabyś w stanie wyprowadzić go z własnego doświadczenia? Czy doświadczyłaś uczucia obdarowania za nic, z czystej miłości? Czy chcesz go doświadczyć?

Jeżeli chcesz… jeżeli chcesz naprawdę… to może Bóg da Ci to doświadczenie. I co ciekawe… wtedy, kiedy już nic od Ciebie nie zależy, kiedy jest się zdanym tylko na Boga i Jego łaskę, może jeszcze na dobrych ludzi przez Boga posłanych… wtedy właśnie, o ile się z tym pogodzisz i zaufasz, możesz doświadczyć wolności, wolności od przywiązania do przedmiotów, które Cię na co dzień otaczają. Wolności od rytuałów zabiegania o dostatek. Gdy przestanie się polegać na przedmiotach, a zaufa się Bogu, że da wszystko, co niezbędne; wtedy tylko jest się naprawdę wolnym.

Jeżeli nie chcesz… zapomnieć czym jest ta wolność, postaw się czasami w sytuacji, w której bardziej ufasz Bogu niż swojej przezorności. Przezorności i zapobiegliwości na pewno kiedyś zabraknie, a do tego czasu może zbudujesz w sobie zaufanie do Boga, które będzie oparciem w trudnej chwili? W ostatecznym rozrachunku i tak od Boga jesteśmy zależni, a od rzeczy uzależnieni być nie musimy. Niech więc każdy dzień będzie miał w sobie coś z niedostatku…

Tak, jak napisano w drugim czytaniu z ostatniej niedzieli przed początkiem Wielkiego Postu (3 lutego 2008):
i to, co nie jest, wyróżnił Bóg, by to co jest, unicestwić, tak by się żadne stworzenie nie chełpiło wobec Boga. (1 Kor, 1, 28-29)